منابع تأمین مالی کارآفرینان
ساعت ۱٠:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٩   کلمات کلیدی:

یکی ازبزرگترین چالشهای کارآفرینان و شاید مهمترین مانع آنها برای راه اندازی کسب و کارشان ،کمبود منابع مالی برای تأمین نیازهای سرمایه ای است .این مقاله با فهرست کردن روشهای گوناگون تأمین مالی تلاش دارد به معرفی جامعی از این منابع پرداخته و توانمندیها و نارساییهای هرروش را تا حد امکان به طور مشروح معرفی کند.شایان ذکر است که گرچه برخی از منابع تأمین مالی که در این مقاله معرفی خواهند شد ،تاکنون در ایران رایج نبوده است ، اما ذکر آنها می تواند چشم انداز روشنی را برای استفاده از این ابزارها فراهم سازد و فعالان عرصه های مختلف را از ماهیت آنها آگاه سازد .


مقدمه :

به دست آوردن وجوه مورد نیاز برای راه اندازی کسب و کارها ،همواره به عنوان یک چالش برای کارآفرینان مطرح بوده است .فرایند به دست آوردن وجه مورد نیازممکن است ماهها به طول انجامد و کارآفرینان را ازحرفه مدیریت کسب و کارها منصرف کند.ازسوی دیگر،بدون تأمین مالی کافی ، کسب و کارهای نوپا هرگزبه موفقیت نخواهند رسید.کمبود سرمایه گذاری عاملی مؤثر درشکست بسیاری از کسب و کارهاست،با این حال به دلیل نرخ بالای مرگ و میرکسب و کارهای کوچک جدید،مؤسسات مالی تمایل چندانی به قرض دادن وجوه یا سرمایه گذاری در آنها ندارند .فقدان سرمایه ی کافی ، کسب و کارنوپا را با رها ساختن بربنیان مالی ضعیف ،مستعد شکست خواهد کرد .
سرمایه ای که کارآفرینان برای راه اندازی کسب و کارهایشان نیاز دارند ، کاملاً همراه با ریسک است ،چرا که سرمایه گذاران در این کسب و کارهای نوپا در قبال امکان دستیابی به پاداشهای چشمگیر(سود سرمایه ای )باید برای احتمال ازدست دادن کل سرمایه تزریق شده خود آماده باشند .

منابع تأمین مالی کارآفرینان :

طیف گسترده ای از منابع تأمین مالی (با امکان پذیری و هزینه های گوناگون )،دردسترس کارآفرینان قرار دارد و روشهای متفاوتی برای طبقه بندی آنها پیشنهاد شده است.دریک طبقه بندی از این منابع ،دیکینز و فریل (2003 )منابع مالی شرکتهای کارآفرینی را به دو دسته درونی و برونی بخش بندی کرده اند .درگزارشی که توسط شرکت مالی «امکو »ارائه شده است ،منابع مالی به سه دسته منابع سهام (حقوق صاحبان سهام )،منابع بدهی (استقراض )و دیگر منابع دسته بندی شده بودند.دریک تقسیم بندی دیگر ، کاردلو (1999)منابع مالی دردسترس کارآفرینان را به دو دسته تقسیم کرده است :منابع غیررسمی و منبع رسمی .دراین مقاله با تلفیق تقسیم بندیهای فوق ، منابع به چهار دسته تقسیم شده است .این چهار دسته عبارتند از :
ـ منابع خصوصی تأمین مالی ؛
ـ منابع تأمین مالی از طریق بدهی (استقراض )؛
ـ منابع تأمین مالی از طریق سرمایه (حقوق صاحبان سهام )؛
ـ منابع داخلی تأمین مالی ؛
درادامه هر یک از این منابع به گونه ای تفصیلی مورد بحث قرار خواهد
گرفت .

1 ـ منابع خصوصی تأمین مالی :

اولین منبعی که کارآفرینان جهت تأمین وجوه مورد نیاز برای راه اندازی کسب و کارهایشان ،به آن رجوع می کنند ،منابع خصوصی است .برای این گروه محاسبات ریسک و بازده ، به مانند دیگر گروه ها دارای اولویت نخست نیست .

منابع شخصی (پس اندازهای شخصی ):

نخستین جایی که یک کارآفرین درجستجوی پول به سراغ آن می رود ، منابع مالی شخصی اوست .این منبع ارزانترین منبع مالی دردسترس است . ظاهراً کارآفرینان منافع خودکفایی را مشاهده نموده اند، به طوری که رایج ترین منبع تأمین وجوه سرمایه ای برای کسب و کارهای کوچک به کار می رود ،از محل صندوق شخصی کارآفرینان تأمین می شود .

دوستان و بستگان :

پس از صرف وجوه شخصی ،کارآفرین به دوستان و بستگانی روی می آورد که ممکن است تمایل داشته باشند تا درکسب و کار او سرمایه گذاری کنند .به دلیل روابط آنها با کار آفرین ،احتمال زیادی وجود دارد که این افراد سرمایه گذاری کنند.آنها اغلب صبورتر ازدیگر سرمایه گذاران هستند .با وجود این انتظارات غیرواقع گرایانه یا ریسک های درست درک نشده ،ازخطرهای این سرمایه گذاریهای خانوادگی است .برای پرهیزازچنین مسائلی کارآفرینان باید صادقانه فرصت سرمایه گذاری و ریسک های آن را معرفی کنند تا در صورت شکست ،دوستان و بستگان را با خود بیگانه نسازند .

2 ـ منابع تأمین مالی ازطریق بدهی (استقراض ):

تأمین مالی از طریق بدهی شامل وجوهی است که مالکان کسب و کارهای کوچک استقراض کرده اند و باید به همراه بهره آن را بازپرداخت کنند . بسیاری از کارآفرینان به نوعی از سرمایه ناشی ازبدهی (استقراض ) برای راه اندازی شرکتهای خود بهره می برند .اگرچه وجوه قرض گرفته شده به کارآفرین این اجازه را می دهد که مالکیت کامل شرکت را در اختیار داشته باشد، با این حال او باید بدهی ایجاد شده در ترازنامه را تعهد کند و به همین ترتیب آن را به همراه بهره متعلق به آن ،درآینده بازپرداخت کند . افزون براین ،به دلیل ریسک بیشترکسب و کارهای کوچک ،آنها باید نرخ بهره ی بیشتری را نیزپرداخت کنند.با وجود این ،هزینه های تأمین مالی از طریق استقراض اغلب پایین ترازتأمین مالی از طریق سهام بوده و برخلاف تأمین مالی ازطریق سهام متضمن رقیق شدن مالکیت کارآفرینان در شرکت نیست .
کارآفرین که برجستجوی تأمین مالی از طریق استقراض است ،به سرعت با دامنه گسترده ای از گزینه های اعتباری روبرو می شود .درادامه منابع تأمین مالی از طریق بدهی (استقراض )مرورخواهد شد .

بانک های تجاری :

بانک های تجاری بیشترین تعداد و بیشترین تنوع وامهای کسب و کارهای کوچک را ارائه می کنند .مالکان کسب و کارها ،بانک ها را به عنوان اولین قرض دهندگان مدنظر قرار می دهند .بانک ها غالبا در فعالیتهای اعطای وام خود محافظه کارانه عمل می کنند و ترجیح می دهند تا درهنگام تخصیص وامهای خود به کسب و کارهای کوچک ،آنها را به شرکتهای درحال فعالیت اعطا کنند تا به یک شرکت نوپای با ریسک بالا .چنانچه بانکی دراعطای وام خود به یک شرکت دچاراشتباه شود ،ترجیح می دهد که جریان وجوه نقد کافی برای بازپرداخت وام موجود باشد .نخستین پرسشی که هنگام ارزیابی طرح کسب و کار کارآفرینان در ذهن بیشتر بانکداران نقش می بندد این است که «آیا این کسب و کارقادربه ایجاد وجوه نقد کافی برای بازپرداخت وامی هست که دریافت کرده است ؟»گرچه بانکها برای تضمین وامهایشان بر وثیقه متکی هستند ولی آنچه بازپرداخت وام را در موعد مقررتضمین می کند جریان نقد کافی شرکت است .ازسوی دیگر ،تهیه وثایق و راکد گذاردن آن نیز برای شرکتها هزینه هایی را در بر دارد .

وامهای کوتاه مدت :

وامهای کوتاه مدت که برای کمتر از یک سال درنظر گرفته شده اند ، رایج ترین نوع وامهای تجاری اعطاء شده به بنگاه های کوچک است .این وجوه نوعا برای پر کردن حساب سرمایه در گردش برای تأمین مالی خرید موجودی بیشتر ، بالا بردن برونداد (محصول )،تأمین مالی فروش اعتباری و یا بهره گیری از تنزیل نقدی به کار می رود .این وام هنگامی پرداخت می شود که موجودی به وجوه نقد تبدیل شود .

وامهای میان مدت و بلند مدت :

وامهای میان مدت و بلند مدت برای مدت یکسال یا بیشتر ارائه می گردد و معمولاً در افزایش سرمایه ثابت به کار می رود .بانکها این وامها را برای راه اندازی و آغاز به کار یک کسب و کار ،ساخت یک کارخانه ،خرید املاک و تجهیزات و تأمین وجوه برای دیگرسرمایه گذاریهای بلند مدت اعطا می کنند . بازپرداخت این وام معمولاً ماهیانه یا فصلی تعیین می شود .

خط های اعتباری و اعتبارات اسنادی :

یک خط اعتباری به منظورحفظ جریان نقدی مثبت ،وجوه کوتاه مدتی را به شرکت ارائه می کند ،سپس هنگامی که در مراحل بعد شرکت توانست مبالغ مورد نظر را به دست آورد ،این وام بازپرداخت می گردد .یک مزیت خط اعتباری این است که تا زمانی که وجه ،بازپس گرفته نشود بهره ای به آن تعلق نمی گیرد ،درحالی که در زمان نیاز جریان نقدی این خط فوراً در دسترس واقع می گردد .اعتبار اسنادی نیز می تواند در هنگام معامله با یک توزیع کننده ی جدید که ممکن است از نظراعتباری شرکت دارای تضمین کافی نباشد ، به کارگرفته شود .درچنین زمانی بانک می تواند با ارائه یک اعتبار اسنادی ، پرداخت به شرکت را ضمانت کند .

وام دهندگان به پشتوانه ی دارایی (وام رهنی ):

وام دهندگان به پشتوانه ی دارایی ، این امکان را برای کسب و کارهای کوچک فراهم می سازند تا وجوهی را از طریق وثیقه گذاردن داراییهای بعضاً بیکار خود (حسابهای دریافتنی ، موجودیها ، تجهیزات ثابت و ...)قرض بگیرند .حتی شرکتهای غیرسود ده که صورتهای مالی آنها نمی تواند متصدیان وام را برای پرداخت وامهای رایج متقاعد کند ،می توانند وامهای با پشتوانه ی دارایی را دریافت کنند .چنین شرکتهایی که جریان نقدی ضعیف دارند اما از لحاظ دارایی غنی هستند ازاین طریق می توانند از داراییهای نابهره ور خود برای تأمین مالی توسعه شرکت و یا عبور ازبحرانهای مالی استفاده کند .

اعتبار تجاری :

فروشندگان تجهیزات ازطریق ارائه ی تسهیلات خرید ،مالکان کسب و کارها را تشویق می کنند تا تجهیزات مورد نیاز خود را از آنان خریداری کنند .این روش تأمین مالی تا حدود زیادی مشابه اعتبار تجاری است .معمولاً فروشندگان تجهیزات ،یک شرایط اعتباری منطقی با پرداخت منصفانه که در طول عمرتجهیزات به طور متعادل تقسیط شده باشد را پیشنهاد می کنند .

شرکتهای تأمین مالی تجاری :

شرکتهای تأمین مالی تجاری انواع مشابهی از وامهای بانکی را در اختیار قرار می گذارند و معمولاً ریسک بیشتری را نیزنسبت به رقیبان محافظه کارشان ، در پرتفوی وامهایشان تقبل می کنند . این شرکتها معمولاً گزینه های اعتباری بسیاری را همانند بانک های تجاری پیشنهاد می کنند، با وجود این به دلیل اینکه وامهای آنها در بردارنده ی ریسک بیشتری است ، شرکتهای تأمین مالی تجاری نرخ بهره بیشتری را نسبت به بانکهای تجاری درخواست
می کنند.
مؤسسات وام و پس انداز(S&Ls ):
تخصص مؤسسات وام و پس انداز در ارائه وامهایی برای داراییهای واقعی است . علاوه بر نقش سنتی آنها درارائه وامهای رهنی برای مسکن ،این مؤسسات منابع مالی را برای داراییهای تجاری و صنعتی نیز ارائه می کنند . در یک وام نوعی تجاری یا صنعتی ،مؤسسات وام و پس انداز تا 80 درصد از ارزش دارایی را با برنامه ی زمانی بازپرداخت تا 30 سال قرض خواهند
داد.

کارگزاری ها :

در برخی کشورها کارگزاریها نیز در زمره شرکتهای وام دهنده جای می گیرند و بسیاری از انها وامهایی را در نرخهای کمتر از نرخ بهره ی بانکی به مشتریانشان ارائه می دهند .این وامهای پوششی ،نرخهای بهره کمتری دارند ، چرا که از پشتیبانی وثیقه هایی ـ سهام و اوراق قرضه موجود در پرتفولیوی مشتری ـ برخوردار بودند که با کیفیت و با توان نقد شوندگی بالا هستند .نرخ بهره تعیین شده بستگی به نرخی دارد که کارگزار خود برای وام گرفتن آن مبالغ پرداخته است .

شرکتهای بیمه :

در دیگر کشورها برای بسیاری از کارآفرینان ، شرکتهای بیمه عمر می توانند منبع مهم دستیابی به سرمایه کسب و کار تلقی شوند .شرکتهای بیمه دو نوع اساسی وام را ارائه می کنند .وامهای بیمه نامه ای و وامهای رهنی . وامهای بیمه نامه ای بر پایه ی مبالغی ایجاد شده است که ازطریق حق بیمه پرداخت می شود .این وامها توسط بهترین نوع وثیقه ها تضمین می شوند (پول نقدی که مالک کسب و کار قبلاً و از طریق حق بیمه پرداخته است ).
اساساً شرکت بیمه پول شخص کارآفرین را به خود او قرض می دهد و به دلیل آنکه قاعدتاً با هیچ ریسک نکولی مواجه نمی شود، این وامها در نرخ بهره های مطلوب ارائه می شوند .شرکت های بیمه همچنین وامهای رهنی بلند مدتی را برای خرید داراییهای واقعی ارائه کرده اند .این نوع وامها بر پایه ارزش دارایی واقعی خریداری شده ، قرار گرفته اند .شرکتهای بیمه تا 75 یا 80 درصد از ارزش املاک و مستغلات را پوشش می دهند و به شرکت اجازه می دهند تا جدول زمانی بازپرداخت بیش از 25 یا 30 سال را بر عهده گیرد .

اتحادیه های اعتباری :

اتحادیه های اعتباری که تحت مالکیت اعضای خود قرار دارند ،شناخته شده ترین مؤسسات برای ارائه وامهای مصرفی و خودرو به شمار می روند .با وجود این اکنون بسیاری از آنها خواهان آن هستند که وجوهی را برای راه اندازی کسب و کارها به اعضای خود قرض دهند .اتحادیه های اعتباری وام خود را به هرشخصی ارائه نمی دهند ، بلکه جهت واجدالشرایط شدن برای دریافت وام ،یک کارآفرین می بایستی به عضویت یک اتحادیه اعتباری درآید .

اوراق قرضه :

اوراق قرضه غالباً به عنوان منبع شناخته شده تأمین مالی برای شرکتهای بزرگ محسوب می شوند .گرچه کسب و کارهای کوچکتر کاندیدای مناسبی برای صدور اوراق قرضه نیستند ،با وجود این برخی از شرکتهای کوچک هنگامی که باپاسخ منفی دیگر قرض دهندگان مواجه می شوند ،اوراق قرضه را منبعی مناسب برای تأمین وجوه مورد نیاز خود می یابند .

عرضه های خصوصی :

فرایندی است که طی آن شرکت برای استقراض و صدور اسناد تعهدآور تنها به معدودی از وام دهندگان معمولاً شرکتهای بیمه یا صندوقهای بازنشستگی ـ روی می آورد و استقراض از طریق انتشار عام اوراق انجام نمی گیرد . بدهی عرضه خصوصی پیوندی است میان یک وام معمولی و اوراق قرضه ، چرا که به صورت بالذات یک اوراق قرضه محسوب می شود اما شرایط آن به مانند وام به نیازهای فردی قرض گیرنده بستگی دارد .اوراق بهاداری که به عرضه خصوصی تبدیل شده است ، چندین مزیت را نسبت به وامهای عادی بانکی داراست که از جمله آنها می توان به نرخ بهره ثابت ،سررسید بلند مدت تر ،محدودیتهای کمتر و نهایتاً ریسک پذیری بیشتر سرمایه گذاران خصوصی اشاره کرد .

کمکهای دولتی :

دربسیاری از کشورها ، دولتها برای کمک به کارآفرینان در راه اندازی کسب و کارهای نوپا و یا درحال رشدشان ،تسهیلاتی را با نرخ بهره پایین یا بازپرداخت بلند مدت اعطا می کنند .بنا به مقتضیات مکانی ، دراین بخش به سازمانها و نهادهای گوناگونی که در ایران ، گزینه هایی از این نوع منابع مالی را در اختیارکارآفرینان می گذارند ،اشاره می شود .
1 ـ صندوق حمایت از فرصتهای شغلی ؛
2 ـ صندوق تعاون کشور؛
3 ـ دفتر همکاریهای ریاست جمهوری ؛
4 ـ بانک کشاورزی ؛
5 ـ سازمان همیاری اشتغال جهاد دانشگاهی ؛
6 ـ سازمان صنایع کوچک ؛
7 ـ سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران ؛
8 ـ شرکت شهرکهای صنعتی ایران ؛
9 ـ سازمان ملی جوانان ؛
10 ـ وزارت صنایع ؛
11 ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی؛
12 ـ منابع تأمین مالی از طریق سرمایه (حقوق صاحبان سهام )
اتکاء صرف بر بدهی و استقراض برای تأمین مالی راه اندازی و یا رشد و توسعه شرکت ،ممکن است مشکلات بی شماری را به وجود آورد .سرمایه به دست آمده از استقراض ،سرمایه صبوری نیست .مدت زمان وامهای آن به ندرت از 3 تا 5 سال فراتر می رود .ازسوی دیگر سرمایه ناشی از بدهی (استقراض )، سرمایه متعهدی نیست .بدهی بازپرداختهای دوره ای بهره (فرع وام )و پرداخت نهایی اصل وام را ایجاب می کند . این عامل باعث می شود که در هنگام افت فروش یا دیگر فشارهایی که بر روی سودآوری و به ویژه برروی جریان نقدی وارد می شود ،شرکت در معرض تهدید قرار بگیرد .درچنین مواقعی که شرکت از بازپرداختهای بدهی اش ناتوان وارد می شود ، بانک ها ممکن است به عنوان آخرین راه چاره داراییها را به مالکیت خود درآورند و یا شرکت را مجبور به انحلال سازند .به همین دلیل صاحب نظران توصیه می کنند که برای شرکتها یا دست کم شرکتهای با پتانسیل رشد بالا ، سرمایه های ریسکی متعهد و صبور که بازدهی آن پس از موفقیت قریب الوقوع شرکت پرداخت می گردد ، مناسب ترین انتخاب خواهند بود . این گونه منابع مالی برای کسب و کارهای جدید مطلوب محسوب می شوند ، چرا که این منابع عمدتاً بر چشم انداز آتی شرکت تمرکز می کنند ، در حالی که بانک ها اغلب عملکرد گذشته شرکت را به عنوان معیار اصلی مدنظر قرار می دهند .
درتأمین مالی از طریق سرمایه (سهام )،سرمایه گذار مالک شرکت می شود.دراین روش ضمن اینکه ریسک تقسیم می شود ،عایدات بالقوه آن نیز تقسیم می گردد .برخی از منابع رایج تأمین سرمایه از طریق سهام را در این بخش مرور می کنیم .

فرشتگان کسب و کار :

این اصطلاح برای توصیف سرمایه گذارانی به کار می رود که سرمایه اولیه شرکتهای پر ریسک که در مرحله ی آغازین قرار دارند را فراهم می سازند . فرشتگان کسب و کار ، افراد ثروتمندی هستند که سرمایه گذاری مستقیمی را در شرکت هایی که درابتدای راه هستند و هنوز قیمتی برای آنها تأمین نشده است ،انجام می دهند .این درحالی است که هیچ گونه ارتباط خویشاوندی نیز با کارآفرین ندارند .دراغلب موارد فرشتگان کسب و کار در جستجوی فعالیتهایی هستند که درباره ی آن تا حدودی چیزهایی را بدانند و بیشترانتظار دارند تا دانش ،تجربه و انرژی شان را همانند پول شان ،دریک شرکت سرمایه گذاری کنند .فرشتگان کسب و کار شکاف تأمین مالی موجود میان سرمایه های به دست آمده از منابع خصوصی و مرحله ای که سرمایه گذاران مخاطره پذیرنهادی تمایل به سرمایه گذاری خواهند داشت را پرمی کنند .

شرکا :

یک کارآفرین می تواند برای گسترش سرمایه کسب و کار پیشنهادی ،شریکی را انتخاب کند .دو نوع اصلی از شرکا وجود دارد :1)شرکای کلی (عمومی )1 ،که شخصاً مسئول کل بدهی های کسب و کار هستند 2) شرکای محدود ،که مسئولیت محدود آنها ،داراییهایشان را از ادعای اعتبار دهندگان و بستانکاران شرکت محفوظ نگه می دارد .

شرکت های سهامی بزرگ :

بسیاری ازشرکتهای بزرگ در سراسر دنیا (مانند Intel )، صندوقهای سرمایه گذاری مخاطره پذیرشان را برای تأمین مالی پروژه هایی همراه با کسب و کارهای کوچک ایجاد کرده اند .هدف از این سرمایه گذاریها ، بیشترپیگیری اهداف استراتژیک شرکت است (همانند دستیابی به فناوری نوین )، تا اینکه صرفاً دستیابی به منافع مالی حاصل از آن مد نظر باشد .

شرکت های سرمایه گذاری مخاطره پذیر :

شرکتهای سرمایه گذاری مخاطره پذیر،شرکتهای خصوصی و سودطلبی هستند که سرمایه ی خود را در فعالیتهای پر ریسک یا نوپا سرمایه گذاری می کنند.سرمایه گذاری مخاطره پذیرمی تواند سرمایه گذاری در شرکتهایی تعریف شود که هنوز قیمتی برای آنها تعیین نشده است و دارای پتانسیل رشد چشمگیری هستند.درتعریفی دیگر سرمایه گذاری مخاطره پذیر نوعی سرمایه گذاری بلند مدت باریسک ارزشگذاری نشده در سهام شرکتهای جدید معرفی شده است که پاداش آن عبارت است از سود سرمایه ای (افزایش قیمت سهام )محتمل به علاوه بازده نقدی حاصل از سود تقسیمی سهام بازده ناشی ازسود سرمایه آن با ریسک مازاد و غیر نقدینه بودن (توان نقد شوندگی پایین )سرمایه گذاری همراه است که نمی تواند در طول مدت تعهد به کسب و کار آزادانه مورد مبادله قرارگیرد .
بیش از یک سوم از سرمایه گذاریهای سرمایه گذاران مخاطره پذیر منتج به شکست و زیان می شود .
سرمایه گذاران مخاطره پذیرغالباً درشرکتهایی سرمایه گذاری می کنند که هنوز هیچ گونه درآمدی را ایجاد نکرده اند و محصولی را در جریان تولید ندارند و از یک تیم کامل مدیریتی و با تجربه نیزبهره مند نیستند .میسون و هریسون ( 1999)معتقدند «هدف سرمایه گذاران مخاطره پذیر به جای آنکه معطوف به بهره و یا درآمد حاصل از سود تقسیمی باشد ، به دست آوردن بازده بالای سرمایه گذاری در قابل سود سرمایه ای است که از طریق خروج از سرمایه گذاری حاصل می شود و این خروج عموماً از مسیر عرضه عمومی اولیه ( IPO)انجام می گیرد » .

عرضه عمومی سهام (عمومی شدن ):

در مراحل پسین تأمین مالی ،کارآفرینان می توانند از طریق فروش سهام شرکتهایشان به عموم سرمایه گذاران ، به یک شرکت عمومی (سهامی عام )تبدیل شوند .این روش یک روش کارا برای دستیابی به سرمایه مورد نیاز است ،اما مستلزم فرایندی هزینه زا و زمان بر است .عمومی شدن برای هرکسب و کار کوچکی امکان پذیر نیست ، و در واقع تنها تعداد کمی از کارآفرینان قادرند تا شرکتهای نوپای خود را عمومی کنند .

نام نویسی عرضه شرکتهای کوچک :( SCOR )

از آنجایی که دربرخی از کشورها مقررات حاکم بر فروش اوراق بهادار شخصی تا حد زیادی محدود شده است ،این شیوه تأمین مالی ، ابزاری را برای فروش سهام عادی به عموم فراهم می کند .شرکتها می توانند به جای آنکه با مشکلات عرضه عمومی اولیه (IPO )روبرو شوند ، سهام عادی خود را در بازار خارج از بورس رسمی (OTC)مورد معامله قرار دهند .

4 ـ منابع داخلی تأمین مالی :

یک کسب و کار به نوبه ی خود ظرفیت ایجاد سرمایه توسط خودش را
داراست .این نوع تأمین مالی برای هر شرکت کوچکی در دسترس است .

عاملیت حسابهای دریافتی :

به جای نگهداری و ثبت فروش اعتباری در دفاتر شرکت (که برخی از این حسابها هیچگاه وصول نمی شود )،یک کسب و کار کوچک می تواند یکجا حسابهای دریافتی خود را به یک عامل بفروشد .تحت داد و ستدی که به صورت «بارجوع »تنظیم شده باشد ، مالک شرکت مسئولیت مشتریانی را که از پرداخت حسابها خودداری کنند ، خود برعهده می گیرد . در داد و ستدی که به صورت «بدون رجوع »تنظیم شده باشد ، مالک از مسئولیت جمع آوری آنها فارغ خواهد شد و چنان چه برخی حسابها وصول نشود ، عامل دچار زیان خواهد شد .عاملها معمولاً از 60 تا 95 درصد از ارزش اسمی حسابهای دریافتنی یک کسب و کار کوچک را پرداخت می کنند که این دامنه به موارد مختلفی بستگی دارد .

اجاره به شرط تملیک یا اجاره (لیزینگ ):

امروزه کسب و کارها می توانند ذاتاً هر نوع دارایی ای را ـ از فضای اداری گرفته تا تلفن و رایانه و تجهیزات سنگین ـ اجاره کنند .از طریق اجاره داراییهای گران قیمت ، مالک کسب و کار کوچک قادرخواهد بود تا بدون راکد گذاردن سرمایه ارزشمند خود ،برای یک دوره ی زمانی طولانی تر از آنها استفاده کند.به عبارت دیگر مدیر می تواند نیازمندیهای سرمایه ای ثابت و بلند مدت کسب و کار را با اجاره تجهیزات و ماشین آلات کاهش دهد ، تا حدی که هیچ گونه سرمایه گذاری در داراییهای مستهلک شونده انجام نپذیرد . همچنین شرکت می تواند با اجاره به شرط تملیک داراییهایی همچون زمین نیازهای سرمایه ای اولیه خود را کاهش دهد .

کارتهای اعتباری :

برخی کارآفرینان درصورتی که از یافتن منابع مالی از محلهای دیگرناامید باشند ، شرکتهایشان را با استفاده از بی دردسرترین منبع تهیه سرمایه راه اندازی می کنند که این منبع همان کارت های اعتباری شخصی آنهاست .با قرار دادن هزینه های آغاز به کار و راه اندازی شرکت بر روی کارتهای اعتباری ،کارآفرینان باید بیش از هرمنبع دیگری پرداخت بهره سالیانه را در نظر بگیرند که این منبع را گران و پرریسک می کند ، با وجود این ، برخی کارآفرینان گزینه دیگری را پیش رو نخواهند داشت .

سود انباشته :

در مراحل پسین تأمین مالی نظیر مرحله ی جوانی ، رشد یا بلوغ ، شرکتها می توانند از منبع داخلی سود انباشته نیز برای تأمین مالی نیازمندیهای مالی خود استفاده کنند .این منبع را می توان یکی از کم هزینه ترین منابع تأمین مالی دانست که برای تأمین نیازهای بلند مدت و توسعه ای شرکت به کار می رود .
افزون بر همه ی این موارد ، یک کسب و کار کوچک می تواند نیازمندیهای سرمایه ای خود را با صرفه جویی در هزینه های ممکن به کمترین حد برساند .کارآفرین بایستی شیوه های صرفه جویی درخرج پول را مورد توجه قرار دهد ،مواردی نظیر خرید تجهیزات استفاده شده (مستعمل )یا بازیابی شده ، تبدیل دارایی شخصی به داراییهای تجاری ، تبدیل داراییهای غیر بهره وربه دارییهای بهره ور و کاهش هزینه در هر جا که ممکن است .

نتیجه گیری :

گرچه برخی از منابع ذکر شده هم اکنون در کشور ما رایج نیستند ،با وجود این ،با توسعه بازار مالی و ترویج ابزارهای موجود در این بازارها می توان منابع مالی گوناگونی را برای کارآفرینان و مالکان کسب و کارهای کوچک فراهم آورد.هرچه گستردگی منابع و حق انتخاب کارآفرینان افزایش یابد ،آنان قادرخواهند بود راهکارهای اجرایی بیشتری را برای رفع نیازهای مالی و رویارویی با بحرانهای مالی دراختیار داشته باشند .این امر ضمن کاهش ریسک های مرتبط ،امکان گزینش منبعی با کمترین هزینه را مهیا می سازد . همان گونه که در این نوشتار اشاره شد هر یک از این منابع توانمندیها و نارساییهای خاص خود را دارا هستند که کارآفرینان باید با بررسی شرایط ، هزینه ها و همچنین تحلیل امکان پذیری هر یک از آنها ، گزینه بهینه را انتخاب کنند .برای مثال، مشخص شد که گرچه تأمین مالی ناشی از بدهی (استقراض )هزینه های کمتری را نسبت به تأمین مالی از طریق سرمایه به شرکت تحمیل می کند ،اما نمی تواند به عنوان منابع متعهد مورد توجه قرار گیرد .ازسوی دیگر ،اگر چه منابع مالی ناشی از سرمایه مستلزم پرداخت بهره نیست، ولی می تواند با رقیق کردن مالکیت کارآفرین ، توان کنترل وی را در فرایند تصمیم گیریها کاهش دهد .
درپایان یادآوری می گردد که از یک سو منابع مذکور غالباً در چارچوب مراحل اولیه آماده سازی و رشد شرکتهای نوپا قرار دارند و در مراحل بعدی و هنگامی که شرکت عمومی می شود ،ابزارهای متنوع دیگری نیز همانند اختیارهای خرید و فروش ، قراردادهای آتی ، اوراق قرضه قابل تبدیل به سهم ، گواهی خرید و ...به کار گرفته می شود .ازسوی دیگر ،با روند رو به پیشرفت علم مدیریت مالی و افزایش نوآوریها و گسترش روز افزون ابزارهای مالی ، بسیاری از منابع و ابزارهای مالی دیگر نیز درحال پیدایش است که این امرگزینه های پیش روی کارآفرینان را بیش ازپیش متنوع ساخته و راههای بسیاری را پیش روی آنها می گشاید .
منبع: ماهنامه علمی -آموزشی در زمینه مدیریت

http://www.rasekhoon.net